Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Yazan Krayem φωτογράφισε τα δωμάτια του Ανακτόρου Αζμ στη Δαμασκό. Είναι γεμάτα από τα υλικά με τα οποία φτιάχνονται τα κουτιά μας: σκαλισμένο και ζωγραφισμένο ξύλο, ένθετα από σεντέφι και χρωματιστή πέτρα. Αυτές είναι οι λεπτομέρειες που τράβηξαν την προσοχή του.
Ταβάνια από ξύλο και χρυσό
Ένα ταβάνι είναι σκαλισμένο και ζωγραφισμένο με σχέδιο αστεριών.
Ένα άλλο είναι φτιαγμένο από ζωγραφισμένες δοκούς σε μπλε, κόκκινο και χρυσό.
Ένα τρίτο είναι επιχρυσωμένο. Από αυτό κρέμεται ένα φωτιστικό, πάνω από ξύλινα πάνελ ζωγραφισμένα με καλλιγραφία.
Η ζωγραφισμένη και επιχρυσωμένη διακόσμηση σε αυτά τα ταβάνια και τα πάνελ λέγεται Ajami (العجمي). Τα ξύλινα πάνελ προετοιμάζονται με αστάρι, το διακοσμητικό μοτίβο δημιουργείται σε ανάγλυφο με γύψο (gesso), καλύπτεται με φύλλο χρυσού ή κασσίτερου και με χρωματιστά διαφανή βερνίκια, και οι ενδιάμεσοι χώροι ζωγραφίζονται. Τα έτοιμα πάνελ στερεώνονται στους τοίχους και στα ταβάνια. Η λέξη σημαίνει ξένος, πιθανότατα αναφορά στην περσική επίδραση στα μοτίβα του. Η τέχνη ανάγεται τουλάχιστον στη μαμελουκική περίοδο και άνθισε στην οθωμανική Δαμασκό.
Έπιπλα με ένθετα από σεντέφι
Σε ένα δωμάτιο με πράσινους ζωγραφισμένους τοίχους στέκεται ένα τραπέζι με ένθετα, περιτριγυρισμένο από έπιπλα με σεντέφι.
Σε ένα άλλο δωμάτιο, καναπέδες με ένθετα βλέπουν προς κόκκινες κόγχες που φιλοξενούν μπλε και άσπρα πιάτα.
Ένθετα στην πέτρα
Τα ένθετα δεν βρίσκονται μόνο στο ξύλο. Πέτρα και μάρμαρο πλαισιώνουν αυτήν τη θολωτή πόρτα.
Τα ίδια ένθετα γεμίζουν τα πάνελ της ριγωτής πέτρινης πρόσοψης από πάνω της.
Μια μαρμάρινη βρύση έχει ένθετα από χρωματιστή πέτρα.
Από το σπίτι στο κουτί
Τα κουτιά μας χρησιμοποιούν τις ίδιες ιδέες σε μικρότερη κλίμακα: γεωμετρικά σχέδια από αστέρια και ρόμβους, κομμένα από εκλεκτά ξύλα και σεντέφι και συναρμολογημένα στο χέρι στη Δαμασκό. Για να δείτε πώς γίνεται αυτό, διαβάστε το Πώς Φτιάχνεται ένα Κουτί Ψηφιδωτού της Δαμασκού και το Τι Είναι το Ψηφιδωτό της Δαμασκού; Ο Πλήρης Οδηγός. Τα τρέχοντα κομμάτια μας βρίσκονται στη συλλογή Ψηφιδωτά Κουτιά.
Φωτογραφίες: Yazan Krayem, Σεπτέμβριος 2025.